کیفیت بیخوابی: مطلوب

 دخترها در تخت کنارم خوابیده اند. تا آوا بیدار نشده باید لباسها را از ماشین لباس شویی بیرون بیاورم، مسواک بزنم و دوش بگیرم و چای بنوشم و موهایم را خشک کنم و هرجای این سلسله که دخترک بیدار شد از خیر باقی بگذرم. اما نشسته ام این سطرها را می نویسم. چون دلشوره دارم. یک دلشوره قدیمی به جانم افتاده. همان کلاف سردرگمی که هر چه بیشتر در آن میجویم بیشتر گیر می افتم. راه خلاصی ازش یا نوشتن است، یا خواندن. هنوز در خلا دوست داشتنیِ بعد از کتاب مسکوب هستم و تا گرد و خاکش درونم ننشیند، کتاب بعد را شروع نمیکنم.

ایمیلهای جواب نداده، محصولات مرجوع نکرده. هرچه میدوم نمی رسم. و لباسهای خیس از داخل ماشین لباسشویی در سکوت عجیب خانه صدایم میزنند.

.

به این کتاب خیلی احساس نزدیکی کردم

 روزها در راه شاهرخ مسکوب را تمام کردم. خاطرات بیست سال زندگی نویسنده است در پاریس. از همه چیز می نویسد. از کتابهایی که میخواند، کتابهایی که می نویسد. از سر و کله زدن با دخترش که در طول کتاب از دو ساله، بیست و دو ساله میشود. از زیستن دور از وطن و دردی که از راه دور هم یقه اش را رها نمیکند. از بیگانگی با گروه های مختلف سیاسی. از هوای گرفته و آسمان بارانی پاریس. از پارک لوگزامبورگ و کافه محبوبش در نزدیکی آن. از دوستانی که مثل ستون های محکم، او را و زندگیش را نگه میدارند. از یادِ رفتگان، از پیری و لرزش دست. از تنهایی. از همه چیز، صمیمی و صادقانه. مشخصه بارز مسکوب از دید من انصاف، سخت کاری و سرسپردگی به فرهنگ و ادبیات فارسی است. ای کاش میتوانستم من هم همانطور منصف، سخت کوش و دل به تمامِ زندگی داده، باشم. 

اما کتاب، زودتر از شاهرخ تمام می شود. او هشت سال بعد از این کتاب زیسته است و یادداشت های آن هشت سال جایی منتشر نشده است. کتاب که تمام شد ناچار به جستجو روی آوردم و متن و فیلم و تصویرهایی از او و از دوستانش درباره او پیدا کردم، که هر کدام را شنیدم و خواندم، سرنخ هایی برای خواندن و دانستن بیشتر بدست آمد. کتاب به ظاهر تمام شده است، ولی برای من هنوز ادامه دارد. 

.

روابط نجات دهنده سطحی

 حوصله اطرافیانم را ندارم. همه جا پر شده از بحث های دوزاری سیاسی و تحلیل های بی سر و ته. تیم و تیم کشی. همه هم خودشان را باکلاس و مترقی و دلسوز میهن و ملت میدانند و دیگران را مزدور و فاشیست و هیولا. بارها شنیده ام که فلانی به آن مهربانی، میدانستی طرفدار فلان است؟ یا بهمانی که با ما این همه رفت و آمد خانوادگی داشت این استوری را پریروز گذاشته بود. کلافه شدم. هر حرفی میزنی، هر تکانی که میخوری تعبیر می شود. این یعنی تو داری جنگ را توجیه میکنی؟ این یعنی طرفدار ج.ا. شدی؟ بخدا که زندگی من این همه یعنی ندارد. هیچ معنایی پشت گفتار و رفتارم نیست. صرفا این شعر برایم روح نواز بوده یا فلان عکس چیزی را در من جا به جا کرده. همین ها را هم دیگر با کسی شریک نمیشوم. معاشرت های محبوبم این روزها در گروه مادران و نوزادان محله است، با زنانی که دنیایشان به کوچکی حباب دور زندگی نباتی یک نوزاد آب رفته است. آنها بهتر از هرکس مرا میفهمند. از هیچ کار هم بیانیه سیاسی استخراج نمیکنیم و مدام یکدیگر را به خریت متهم نمیکنیم. دور هم روی زمین می نشینیم و نوزادهایمان را جلویمان میگذاریم و از شیرین کاریهایشان برای هم میگوییم. 

.

عشق دامن می گسترد، مانند رودی که به دشت میریزد

 دارم به مادرِ دو فرزند بودن عادت میکنم. در همین چهار ماه دو مهمانی بزرگ و یک مهمانی کوچک داده ام. چیزی که در زندگی با دو بچه خیلی تعیین کننده می شود، برنامه ریزی است. مثلا شنبه صبح با بزرگه سینما بودم، ساعت دوازده تازه به خانه رسیدم و شروع کردم به آشپزی برای مهمانهای ساعت دو و نیم. همه چیز خیلی روان و به موقع پیش رفت. مادر دو فرزند بودن را دوست دارم. خیلی راحت بچه ها را برمیدارم و جایی می روم. دفعات اول به خانه که میرسیدم هلاک بودم. اما حالا لذت میبرم. برلین شهری است که آدم با بچه در خیابانهایش راحت تر است تا در خانه. هم فضا دعوت کننده است، هم آدمها.

امروز آتش بس شد. نمیدانم دوام می آورد یا نه. بیشتر از جنگ و کشتار ج.ا.، قطع بودن اینترنت آزارم میدهد. اینکه اگر اینها بمانند ممکن است هرگز دوباره اینترنت را وصل نکنند، اینکه کشوری مثل کره شمالی وجود دارد، خیلی ناامیدکننده و دهشتناک است. 

انگشت شکسته ام خیلی بهتر شده است و موقع تایپ می تواند زحت حروف خودش را بکشد. 

از اخبار این روزها و یقه گیری های خشمگینانه ملتِ چند شقه شده، به خواندن و نوشتن پناه می برم. روی جستار دومم کار میکنم. از نوشتن به زبان انگلیسی دارد خیلی خوشم می آید. و از فرسودگی مغزم، به این لذت پناه می برم. 

از بزرگترین چالش های زندگی با بچه چند ماهه، همچنان خواب است.

. 

سقوط

 تصویر این پل خراب شده رهایم نمیکند. اولین پل خراب شده، بزرگترین پل خاورمیانه، در کرج.  بیشتر خانواده پدریم کرج زندگی میکنند. عمه کوچکم هفته پیش زمینی از کشور خارج شد. یادم هست شب قبل از شروع جنگ در گروه خانوادگی نوشته بود بچه ها شما نمیترسید؟ نوشته بود که از جنگ می ترسد و عموهایم تلاش کرده بودند خیالش را راحت کنند که جنگ نمیشود. پیش از این سال به سال با او چت نمیکردم. اما حالا تقریبن هرروز برای هم می نویسیم. مصیبت آدمها را به هم نزدیک می کند. گفتم عمه پل کرج و ایموجی گریه. گفت که هنوز افتتاح نشده بود. یکسر پای اخبار است. هر وقت هر پیامی میدهم یکی دو تحلیل مرتبط را برایم می فرستد. دیروز دوست آلمانیم نوشت که برای تعطیلات عید پاک رفته پیش خانواده اش و وقتی که برگشت می آید تا همدیگر با ببینیم. سال به سال هم دیگر را نمیدیدیم. از دی ماه مرتب برایم پیام میدهد. مصیبت آدم ها را به هم نزدیک میکند. بیشتر از یک سال است که ندیدمش. پیامش را میخوانم و دلم از عشق پر می شود. در تمام سالهایی که اینجا با مردم جنگ زده کار میکردم، هرگز فکر نمیکردم که سر خودم هم این بلا بیاید. بین آنها و ما همیشه یک دره، یک دنیا فاصله بود. من از لبه دنیای بدون جنگ دست دراز میکردم تا به سختی آنها را دانه دانه بکشم نزدیک. حالا خودم پرتاب شده ام آن پایین. تصویر این پل خراب شده، رهایم نمیکند. من از این اولین پل خراب شده به ته دره جنگ سقوط کردم. 

.

روزها در راه*

این روزها کتاب بیشتر میخوانم. گفتگو با مرگ کوستلر را تمام کردم. حالا روزها در راه شاهرخ مسکوب را میخوانم. عاشق این کتاب شدم. از کتاب: 

"چه روزهای کثیفی. خورشید هر روز در چرک و خون طلوع می کند و در لجن مرداب غروب می کند. صبح ها دلم نمیخواهد بیدار شوم و شبها نمیتوانم درست بخوابم. روزم در دل مشغولی و شبم در خواب و بیدار میگذرد." حدودن یک ماه بعد از انقلاب پنجاه و هفت، وقتی هنوز در ایران بود. 

"سعی میکنم فکر نکنم. یا لااقل کمتر فکر کنم تا بتوانم زنده بمانم، تا به سرم نزند و پاک خودم را نبازم. نشسته ایم و تماشا میکنیم. میترسم که آخر کار چیزی به اسم ایران فقط در تاریخ باقی بماند و نه در جغرافیا." از یادداشتهای دوران پاریس. تقریبا پنج سال پس از انقلاب پنجاه و هفت.

با آوا تنها هستم. نمیگذارد بنویسم. نمیگذارد دوش بگیرم. هیچ راهی برایم نمیگذارد جز اینکه بغلش کنم و راه بروم. 

.

از گوشه سیاهی کش آمده تاریخ

 جنگ وارد ماه دوم میشود. کم کم آدمها برای دیدن خانواده ها بل.ه و رو.بیک.ا استفاده میکنند. ایران یک ماه است که زیر بمب و موشک است. چهارهزار هدف فقط در تهران مورد اصابت قرار گرفته است. اما مردم هنوز شبیه به مردم جنگ زده نیستند. آنها که از مملکت خارج می شوند مثل توریستها با دو چمدان جمع و جور در هتل و اقامتگاه های گردشگری ساکن می شوند. یا موقتا به ویلای شمال و اقامتگاه خارج شهر روی آورده اند. فعلا سر کار نمیروند، بیکار نشده اند. لااقل از این راه دور اینطور بنظر میرسد. هنوز برای خراب شدن هر یک ساختمان ناراحت می شوند. به خرابی و قحطی عادت ندارند و نمیخواهند عادت کنند. از این راه دور، از میان تماسهای تلفنی گران قیمت و صحبت های محتاطانه با پیامرسان های داخلی، بنظر میرسد مردم در مقابل جنگ زده شدن مقاومت میکنند. همانطور که در مقابل سرکوب شدن مقاومت کردند، در مقابل حجاب اجباری و مهندسی انتخابات. که با هرچه دارند مقاومت میکنند و زورشان به هیولای سیاهی نمی رسد هنوز. هنوز.

فقط آرزو دارم نور صبح پیروزی زمانی بتابد که آدمهای تا اینجای کار تاب آورده هم، آن را ببینند. آدمهای عزیزی که روزی هم وطن و هم سرنوشت هم بودیم و حالا دیگر نمیدانم چه. 

جنگ وارد هفته چهارم شده است.

نوشتن عجیب است، چون انگشت اشاره دست چپم شکسته و در آتل است. بعنوان یک راست دست، شکستن انگشت دست چپ نبایستی به نوشتنم خللی وارد میکرد، اما می کند چون روی کاغذ نمینویسم. هفته پیش دوست ایرلندی نویسنده ام را در برلین دیدم. در روستایی اطراف نیس زندگی میکند. گفت شروع کرده است یادداشت های روزانه اش را به زبان فرانسه نوشتن، و این محدودیت چقدر برایش آزادی بخش بوده است. محدودیت انگشت مرا یاد محدویت دانش زبان انداخت، که از اساس بی ربط است. این یکی فقط سرعتم را اندکی کمتر کرده است. چون باید حواسم باشد حروف انگشت اشاره را با انگشت وسطیم تایپ کنم. تقریبا مطمئنم بعد از هفت هفته که آتل را باز کنم، دیگر برای نوشتن به انگشت اشاره احتیاج ندارم چون تا آن روز انگشت وسطی به وظایف سنگینش خو می گیرد. این را براساس تجربه میگویم. حدود ده سال قبل دست راستم شکسته بود و انگشت کوچکش حس نداشت. تا پیش از آن نمیدانستم برای نوشتن اینقدر از انگشت کوچک استفاده میکنم. مدتی طول کشید تا عادت کردم حروف انگشت کوچک را با انگشت انگشتر تایپ کنم. طوری که وقتی حس به انگشتم برگشت هم برای نوشتن از آن استفاده نمیکردم و انگشت کوچکم به حالت نیمه مچاله مثل یک زائده از کنار دستم بیرون زده بود. مثل یک تکه گوشت و استخوان اضافه. مثل انگشت ششمی که دورش نخ میبندند تا کبود شود و بیافتد. اینقدر دیدن بلاتکلیفی این انگشت برایم آزاردهنده بود که بالاخره بعد از چند سال مقاومت تسلیم شدم و آگاهانه بسیار تلاش کردم تا انگشت کوچک را هم هنگام نوشتن بازی بدهم. در این حد که اگر از سر عادت حرفش را با انگشت انگشتر تایپ میکردم، کل کلمه را پاک میکردم و از نو و اینبار با انگشت کوچک مینوشتم. هنوز که هنوز است، گاهی انگشت وسطی حروف انگشت کوچک را تایپ میکند، اما چون همیشگی نیست با آن کنار آمده ایم. 

از حق نگذریم، با انگشت شکسته، تایپ کردن بسیار راحت است. اما بچه داری تا دلتان بخواهد سخت. ظرف شستن، کاملن غیر ممکن. در خیالم میبینم که جنگ تمام می شود و مامانم می آید و در کارهای خانه و بچه داری کمکم میکند. همانطور که ده سال پیش وقتی دستم شکسته بود مامان اینجا بود. 

جنگ وارد هفته چهارم شده است. و من کم کم دارم یاد میگیرم استرسم را مدیریت کنم و کمی از اخبار دور بمانم. و این عادت کردن به جنگ، از زشت ترین عادات است. و این دست نکشیدن از فریاد عدالت خواهی زدن، از سخت ترین دست نکشیدن هاست. 

.

دوازده روز اول جنگ دوم از راه دور

 امشب آوا زودتر خوابیده بود. با کیمیا نقاشی میکردیم. گفت یک ستاره میکشی؟ کشیدم. خودکار را برداشت و سعی کرد مثل من ستاره بکشد. دو ضلعش را کشید و پرسید چطوری میکشی؟ دست کوچکش را در دستم گرفتم و دونفری یک ستاره کشیدیم. سعی کرد خودش بکشد، باز هم نشد. پرسید چطور میکشی؟ اینبار برایش توضیح دادم. اول یک هشت میکشی، بعد از اینجا یک خط میکشی از وسط روبرویی میگذرانی.. تک به تک ضلع ها را میکشید و منتظر دستورالعمل بعدی میماند. اولین ستاره ای که کشید  چشمهایش درخشید. بعد شروع شد. یک پاکت نامه برداشت و پشتش را ستاره باران کرد. میگفت اینقدر ستاره کشیدن کیف میدهد که نمیتوانم از آن دست بکشم. یادم هست که ستاره کشیدن را از مامانم یاد گرفتم. یادم هست که ستاره های من کج و معوج میشدند و مال مامان متناسب و ظریف. ازش پرسیدم چرا ستاره های تو قشنگترن؟ خنده اش گرفت و گفت بزرگ که بشوی ستاره های تو هم قشنگتر میشوند. ستاره های من، هنوزهم قشنگ نیستند. قرار بود امروز مامان و بابا اینجا باشند. خریدهایشان را کرده بودند، چمدانشان تقریبا آماده بود، اما همه شک داشتیم که بشود بیایند، چون ترا.مپ لشکر کشیده بود و سایه سنگین جنگ هر لحظه بزرگتر میشد. تا بالاخره دوازده روز قبل، جنگ با این خبر رسما شروع شد: پاستورو زد. 

و خامنه.ای کشته شد. خوشحالم که مرگ دیکتاتور را در زندگیم تجربه کردم، چون هیچ تجربه ای شبیه به آن نیست. دوست تر داشتم که به بند کشیده میشد. دلم میخواست در دادگاه مردم خودمان محاکمه میشد. دلم میخواست سقوط نظام را با چشمانش میدید. اما بهرحال سایه شومش از سر ملت کنار رفت. خبرش را به هرکس میدادم باور نمیکرد. ساعت اول یک نفس مشغول قانع کردم آدمها بودم که باور کنند واقعا کشته شده است. من باور کرده بودم و انگار هر یک نفر دیگری که باور میکرد، او یک بار دیگر کشته میشد. 

حالا هر روز که از آن روز دورتر میشویم، این شک در دلم بزرگتر میشود که اگر این بار هم نشود چه؟ اگر همه آنچه برای مردم میماند خانه های مخروبه و جانهای گرفته شده باشد و یک خامنه.ای جانباز دیگر چه؟ اما هنوز امیدورام که این نظام مقدس زودتر جمع بشود، جنگ زودتر تمام بشود، و مردم بمانند و کشوری که به خودشان تعلق دارد. 

.

از این روزهای بی احساسی

از خودم می پرسم در یک دنیای موازی که ایران اینطور نمی بود، زندگی من حالا چه شکلی بود؟ احتمالا ظهور زندگی تازه را در خانه مان جشن می گرفتم و شادی حاصل از آن را با ذره ذره تنم حس میکردم. وقتی بچه زیر سینه ام شیر میخورد به چهره های متلاشی شده و بدن های آش و لاش بچه های مردم زل نمیزدم. لابد هر بار که نوزاد نرم و کوچکم را بغل میکردم فکر نمیکردم که ده ها هزار مادر جگرگوشه هایشان را همینطور بغل گرفته بودند و کم کم بزرگ کرده بودند و حالا به خاک سرد می سپارند. 

اما در دنیای غیرموازی که امروز همه در آن اسیریم نه اشکی از شوق میریزم نه اشکی ازغم. زل میزنم به آنچه میگذرد. و روزها و شبهایم در خیره ماندن میگذرد. نه خیرگی کسی که میخکوب نمایشی بی تکرار شده باشد، خیرگی یک نابینا که همه چیز دنیا در برابر چشمانش رنگ باخته است. 

.

 

لایه لایه یخ، زیر کوه برف های سفید

 پشت میز کوچک سفید جلوی پنجره نشسته ام. پیاده روها و خیابانها قرص یخند. درست مثل دو ماه گذشته. قرص یخی که رویش برف نشسته و از پنجره که نگاه میکنی زمین خوردن بیشمار آدم را میتوانی ببینی. این سردترین زمستان این شهر در چهل سال گذشته است. خیابان ها را گاهی شهرداری تمیز میکند، پیاده روها وظیفه شهروندان است. شهروندانی که یا پیر و فرسوده اند، یا فقیر و یا غیرمسئول. برلین یکسر قرص یخ است و تردد بدون تلفات غیرممکن. بیمارستانها پر از بیمارهای دست و پا شکسته است. پزشکان در مصاحبه ها با چهره های خسته، و همراه با خونسردی خاص آلمانی میگویند که شیفتهای اضافه ایستاده اند و روز و شب و نیمه شب در حال جراحی هستند. شهروندان شاکی هستند و نیستند. از هوا شاکی هستند و از شهرداری نه. شهروندان جهانِ اول، صبر و درک زیادی دارند. ما خارجی ها یا خارجی تبارها هستیم که انگشت اتهاممان مدام به سمت شهرداری و سازمان حمل و نقل دراز است. خودشان، صبورو متمدن، ما عاصی و کلافه. مایی که انگار تا ابد خیال نداریم عضوی از این جامعه بشویم. مایی که در سردترین روزها و شبهای چهل سال گذشته، روی گوشیهای تلفنمان چنبره زده بودیم و دور از چشم بچه هایمان جوی خون را در خیابانهای ایران تماشا میکردیم و کوه جسدهای تلنبار شده را. مایی که خیلی وقت است جزوی از جامعه ایران هم نیستیم و به یک فضای غیرحقیقی معلق تعلق داریم که مثل حبابی در آسمان میچرخد تا بترکد. و آن جایی نیست جز اینستا.گرام که استوری پشت استوری میگذاریم تا شاید کورمال کورمال یکدیگر را در این سرما و تاریکی پیدا کنیم. 

.

ناگهان، آوا

 احساس میکنم باید بنویسم. اما نمیدانم از کجا شروع کنم. فردا میشود سه هفته که دخترم به دنیا آمده. همه چیز از دو هفته قبلش شروع شد. حال بد و فشار خون بالا و بستری شدن های مکرر در بیمارستان و دارو و.. چند نیمه شب نگران با یک ساک پر از وسیله های ابتدایی کنار دستم، در تاکسی نشستم و به بیمارستان رفتم؟ این جزئیات را یادم نمی آید. اما بالاخره درست وقتی که هیچ کس انتظارش را نداشت روانه اتاق عمل شدم و دخترم را درحالیکه هنوز بیشتر از یک ماه تا به دنیا آمدنش وقت بود، بیرون آوردند و به جای اینکه در بغلم بگذراند، مستقیم به آی.سی.یو نوزادان بردند. 

امروز می شود ده روز که به خانه آمدیم. حال هر دویمان خوب است و من در عین حال که قدردانم، اما هنوز دلم میخواهد ساعتها اشک بریزم برای درد و شوکی که در آن روزها تجربه کردم. 

.

خاطرات سیاه و سفید

 چند روز است که دلم میخواهد بروم کیش. برای خودم خیلی عجیب بود. مانده بودم که از بین این همه ساحل گرم و آزاد و رمانتیک که در دریای مدیترانه شناختم، چطور دلم کیش را میخواهد. حتی دیشب خواب دیدم که کیشم. ایران که بودم، چند سالی بابا برای کار چند روز در ماه به جزیره میرفت. هر وقت هوا خوب بود و حال و حوصله داشتیم ما هم همراهش می رفتیم. به گمانم من یک یا دو بار تنها همراهش رفتم. جالبی سفر کیش آن سالها این بود که بابا صبح و عصر درمانگاه بود و من باید تنها خوش میگذراندم. اولین تجربه های تنها خوش گذراندنم بود. تنهایی در اسکله جت اسکی میگرفتم. تنها به ساحل می رفتم و زیر آفتاب دراز میکشیدم. تنها در پاساژ قدم می زدم و خوشحال بودم که ناهار و شام را با بابا میخورم. 

مامان و بابا الان کیشند. صبح به مامان زنگ زدم. گفت از هتلی که برایمان بوک کردند راضی نیستیم. بابا صبح تماس گرفت و گفت یک هتل پنج ستاره برایمان رزرو کنند بزنند به حساب خودمان. همین یک جمله کافی بود که بفهمم چرا دلم هوای کیش را کرده، با اینکه هرگز از آدمهای جینگول و پاساژهای بی ریختش خوشم نمی آمد. دلم همین زندگی در فراوانی را میخواهد. کیش جایی بود که دست و دل بازی بابا تمام و کمال محل بروز داشت. جایی بود که یادم می آمد که هرچه بخواهم می توانم داشته باشم و جالب است که دلم خیلی امکانات را اصلن نمیخواست. حالا با خودم فکر میکنم که باید بیشتر با بابا کیش میرفتم. شاید باید بیشتر میخواستم. می توانستم یک دوست پسر در کیش پیدا کنم و صبح تا شب که بابا نیست پی عشق و حال باشم. می توانستم هر ماه بروم و بنشینم و به موج های دریا زل بزنم. میتوانستم آنقدر پاستوریزه و ساده نباشم. آن سالها که گذشت. امروز چه می توانم بخواهم که حواسم نیست؟ 

.

قرض نقشی است که از ما باز خواهد ماند*

 مهمان داشتیم و به هوای آنها سری به دیوار برلین زدیم. کیمی برای اولین بار دیوار را میدید. به تازگی در مورد دیوار در مهدکودک شنیده بود. اینکه وسط شهر دیوار بوده و اگر کسی میخواسته از آن رد شود، تیر میخورده. همه اینها را در هفته ای یاد گرفته بود که موضوعشان وطن بود. من از خودم پرسیده بودم چرا باید اولین چیزی که بچه پنج ساله از وطنش یاد میگیرد این باشد؟ سر از کار آلمانیها واقعن در نمی آورم. آخر آن هفته کیمی تصمیم گرفت که وطنش اسپانیاست. گفت دوست دارم وطنم جای گرمی باشد که دریا دارد. جایی که واقعن به من خوش بگذرد. دو سه جمله اسپانیایی هم که بلد بود بعنوان اثباتی بر اسپانیایی بودنش بلغور کرد. 

هفته پیش فکر کردم بد نیست دیوار را ببیند. دیوارهای باقی مانده همه نقاشی شده اند. رنگی و شاد و کهنه. البته که برای من چیزی از هولناک بودنش کم نمیکند، شاید چون تجربه دست اول زندگی در سایه دیکتاتوری را دارم. ترسهایی که آدم ها آن روزها داشتند برایم ترس خیالی نیست، از جنس ترسی است که هنوز در من حی و حاضر است. اما بچه این ترسها را ندارد. حسابی با نقاشی های دیوار سرگرم شده بود. عکسهای قشنگی ازش گرفتم. فکر کردم یکی از آنها را بگذارم سردر صفحه فیسبوکم. امروز که آمدم عکس را عوض کنم، دلم نیامد. عکس قبلی، دست خط باباعزیز است. پدربزرگ پدریم که در چهار سالگی از دستش دادم. به جز دو سه صحنه، چیزی از اون به یاد ندارم. پیرمرد روستایی که نصف بدنش فلج بود و موقع راه رفتن، پایش روی زمین میکشید. به مامان میگفت عاروس و به من اسکناس بیست تومنی عیدی میداد. بعد که مرد، هر بار که به خانه مادربزرگم می رفتیم، که سالی یکی دو بار بیشتر نبود، اول سری به مزار بابا عزیز می زدیم. هنوز که هنوز است گورستانی باصفاتر از آن ندیده ام. دو طرف جاده باریکی که به گورستان ختم میشد، پر از درختان تبریزی بود. درختان بلندی که نور به زحمت از بین شاخه های باریکشان رد میشد. آن جاده برای من حکم خانه پدربزرگم را داشت. و قبر ساده ای که بابا با آب سنگ سفیدش را می شست، هر بار چیزی را در دلم جابه جا میکرد. آخرین بار که آنجا بودم شانزده سالم بود. نشستم بالاسر قبر و های های گریه کردم. همه تعجب کرده بودند. مامان زیر لب به عمه ام گفت که دیروز ختم برادر دوستش بوده. نمی دانم چه ربطی داشت اما نیاز به توضیح این گریه ناگهانی سر قبر کسی که دوازده سال پیش مرده را میتوانستم درک کنم. 

پدر بزرگم در جوانی سواد درستی نداشت. کارگر شرکت نفت آبادان بود. آنجا عصرها در مطب دکتری کار میکرد. دکتر که علاقه اش را به درس میبیند، برایش کتاب می آورد و او درس میخواند و دیپلم میگیرد و معلم میشود. دست خطش، پر از ظرافت و زیباییست. برعکس دست خط پدرم. پشت یکی از عکسهای سه در چهارش به خط خوش نوشته: قرض نقشی است که از ما باز خواهد ماند. تاریخ هجده هشت هزار و سیصد و هجده.

عکس دست خطش را سالهاست گذاشتم سردر فیسبوکم و نه. دلم نمی آید آن را با هیچ چیز عوض کنم. 

*سعدی

.

بازی احساسات

کارت های احساساتش را می آورد و دانه دانه به من نشان میدهد. باید احساساتی که آن روز داشته ام را انتخاب کنم و بگویم چرا این حس را داشتم. بعد نوبت خودش می شود. 

احساسات دیشبش: هیجان، به خاطر اردوی روز جمعه. قدردانی، بخاطر خواهری که در راه دارد. حسودی، چون نقاشی های دوستش خیلی قشنگترند. ناامیدی، چون دوستش نقاشی هایش را دوست ندارد. استیصال، چون دوستش نقاشی ای که به او هدیه داده بود را قبول نکرد. ناراحتی، چون دوستش هدیه اش را پس داد. 

در آخر گفت چرا احساس بی عدالتی نداریم؟ 

.